Από Κοινού: Συνέλευση για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία

Μαζί στον δρόμο προς έναν μετα-καπιταλιστικό κόσμο: με το πρόταγμα της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, του Κοινοτισμού και της Άμεσης Δημοκρατίας.
Καθόλα αυτά τα χρόνια της λεγόμενης οικονομικής κρίσης έχει λάβει χώρα στην νεοελληνική κοινωνία μία διαδικασία, με κεντρικό άξονα την επανανοηματοδότηση του αξιακού μας συστήματος και των πολιτικών μας προταγμάτων.
Μεμονωμένα άτομα αλλά και ομάδες, συλλογικότητες και κινήματα έχουν αναπτυχθεί παντού στην Ελλάδα, έχουν αφήσει πίσω τους το «αναπτυξιακό» μοντέλο που προωθεί τον καταναλωτικό τρόπο ζωής και έχουν υιοθετήσει άλλες φιλοσοφίες και άλλους τρόπους προσωπικής και συλλογικής διαβίωσης.
Η πολύχρονη πορεία ζωής όλων αυτών των ανθρώπων και ομάδων έχει αποδείξει ότι υπάρχουν υγιή και δυναμικά κοινωνικά κύτταρα, οι δράσεις των οποίων επιθυμούν να συναντηθούν και να συντονιστούν, έτσι ώστε να εκφραστεί η κοινή πολιτική τους φιλοσοφία, σε μια προοπτική μετασχηματισμού που ανοίγει το δρόμο για μια κοινωνία που θα στηριχθεί:

  • στο αποαναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας των αναγκών, της επάρκειας και του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στη βάση της αφθονίας των υλικών και άυλων Κοινών,
  • στην κοινοτική οργάνωση με βάση την προσωπική και συλλογικήαυτονομία,
  • σε αμεσοδημοκρατικούς θεσμούς και στη θέσμιση της άμεσης δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Πρόκειται για τη διάδοση της παραπάνω θέσης μας, που διευρύνεται και διασυνδέεται εδώ και τώρα. Και εν μέρει, λόγω της επιρρεπούς στην κρίση φύσης του σημερινού κοινωνικού συστήματος, είναι δυνατόν να γίνει πράξη και λογική της πλειοψηφίας.
Στα σημερινά εγχειρήματα του πολύμορφου αυτού κινήματος και στις δραστηριότητές του, εμπεριέχονται οι δυνατότητες μιας κοινωνίας σε μετακαπιταλιστική μετάβαση. Στοιχεία της έχουν ήδη δημιουργηθεί, εάν και ακόμα ξετυλίγονται και δεν είναι πλήρη. Τέτοια στοιχεία είναι αυτά της άμεσης δημοκρατίας στα πλαίσια της λειτουργίας των εγχειρημάτων, της οικολογίας με τη μορφή του μικρότερου οικολογικού αποτυπώματος στις οικονομικές δραστηριότητές τους, της οικονομίας των αναγκών στις πρακτικές της αλληλέγγυας και συνεργατικής οικονομίας που υλοποιούν. Της ισότητας των αμοιβών και των αυτοκαθοριζόμενων συνθηκών εργασίας από τα μέλη τους, της ισότητας των φύλων και των μειονοτήτων στη συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων κ.λπ.
Ταυτόχρονα αυτά τα εγχειρήματα είναι πάντα εκτεθειμένα στον κίνδυνο να εκληφθούν ως ιδιοτελείς προσπάθειες για βελτίωση των συνθηκών ζωής μόνο των μελών τους και όχι και των κοινοτήτων γύρω τους. Αμυντικές μάχες, συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις για οικειοποίηση κοινών πόρων απαιτούνται για όσο διάστημα το ιεραρχικό εθνικό κράτος και η καπιταλιστική αγορά με τίς αντίστοιχες λογικές τους κυριαρχούν. Αυτές οι μάχες θα γίνονται πιο επιτυχείς, αν δίνονται στο πλαίσιο ενός ισχυρού, κοινού και πάνω από όλα χειραφετικού κοινωνικού κινήματος.
Το συγκεκριμένο μετα-καπιταλιστικό όραμα είναι ένας κόσμος που δεν είναι ιεραρχικός, αλλά συνδεδεμένος με δίκτυα λειτουργικά όλων των επιπέδων και δεσμών, είναι αυτο-οργανωμένος και οι βασικές προσωπικές ανάγκες όλων των πολιτών μπορούν να ικανοποιηθούν μέσω της αφθονίας των συλλογικών αγαθών (Commons). Αυτός ο κόσμος θα χαρακτηρίζεται εξάλλου από αυτοκαθοριζόμενες και γεμάτες ευθύνη σχέσεις δραστηριοτήτων και εργασίας, οι οποίες θα φέρνουν χαρά και νόημα, χωρίς υπερβολική εκμετάλλευση πόρων ή καταστροφή οικοσυστημάτων.
Το κίνημα των κοινοτήτων εμπιστεύεται το ανθρώπινο δυναμικό και μεταφράζει την έννοια της βιωσιμότητας στη γλώσσα των ανθρώπινων αναγκών: Υπάρχει μια βασική ανάγκη, η διατήρηση του πλανήτη, η οποία μπορεί να ικανοποιηθεί μόνο εάν οργανώσουμε την ικανοποίηση, τόσο των ατομικών όσο και των συλλογικών αναγκών, σε αρμονία με τα όρια που βάζουν οι δυνατότητες των οικοσυστημάτων της γης. Η κοινή χρήση είναι ένας συγκεκριμένος τρόπος αντιμετώπισης της ανθρώπινης και μη ανθρώπινης φύσης, ο οποίος δεν βασίζεται στους καταναγκασμούς του αφηγήματος της «ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων», αλλά αναγνωρίζει ότι εμείς οι άνθρωποι είμαστε ένα (ανα)παραγόμενο στοιχείο του πλανήτη γη. Τα Κοινά (Commons) βέβαια ενδέχεται να μην επιλύσουν μακροπρόθεσμα όλα τα προβλήματα του κόσμου. Αλλά ζούμε το τέλος του καπιταλιστικού κόσμου, στο οποίο δυστοπικό τέλος, οι αντιθέσεις μάλλον τείνουν να επιδεινώνονται και οι συγκρούσεις γίνονται όλο και πιο βάναυσες. Για αυτό είναι ιδιαίτερης σημασίας η δημιουργία θετικών προοπτικών, η διατύπωση και - περισσότερο από οτιδήποτε - η πρακτική ενός αλληλέγγυου οράματος.
Για το μέλλον, φαίνεται επιθυμητό και απαραίτητο να βρεθεί κοινά αποφασισμένη και συντονισμένη κατεύθυνση για την προοπτική του κινήματος. Ο όρος σύγκλισηταιριάζει σε τέτοιες διαδικασίες σχηματισμού συμμαχιών και περιλαμβάνει επίσης πολλά άλλα ρεύματα που κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, πρέπει επίσης να εντατικοποιηθούν οι συζητήσεις γύρω από το περιεχόμενο, ώστε να αναλυθούν παραπέρα και τα στρατηγικά ζητήματα, αλλά και να συζητηθούν ανοιχτά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα. Μόνο έτσι μπορεί να αποφευχθεί η σημερινή πραγματικότητα, όπου τα διαφορετικά ρεύματα δεν είναι συνδεδεμένα και δρουν παράλληλα και απομονωμένα. Θα χρειασθεί να ληφθεί μέριμνα ώστε να προέλθει μια διασύνδεση που θα χαρακτηρίζεται βέβαια από ποικιλομορφία και όχι οπωσδήποτε από ταύτιση.
Θα χρειασθεί επίσης να γίνει κοινά αποδεκτός ένας όρος που θα μπορέσει να αποτελέσει την κοινή στέγη, τον κοινό στόχο και να περιλαμβάνει τον κοινό ορίζοντα κατανόησης των διαφορετικών ρευμάτων, που δεν μπορεί να είναι άλλος από το ξεπέρασμα του καπιταλισμού.
Γενικότερα, ήρθε ο καιρός, που τα όποια-σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο- σημερινά κοινωνικά κινήματα θα χρειασθεί, στηριζόμενα στη αναβίωση του πνεύματος του κοινοτισμού στις σύγχρονες σημερινές συνθήκες και συνδεόμενα μεταξύ τους, να μετατραπούν σε ενιαίο πολιτικό κίνημα μετάβασης για την μετακαπιταλιστική κοινωνία.
Ειδικά για τη χώρα, που βρίσκεται σε συνθήκες οικονομικού πολέμου και έχει μετατραπεί σε αποικία χρέους, το πολύμορφο αυτό κίνημα θα χρειασθεί να διαμορφώσει ένα ελκυστικό πρόγραμμα διεκδίκησης της «εδώ και τώρα» αλλαγής πορείας, δημιουργώντας ταυτόχρονα τα στοιχεία και τις κοινωνικές δομές του νέου κόσμου που οραματίζεται, αφήνοντας πίσω τον καπιταλιστικό κόσμο που μας οδηγεί στην κοινωνική και οικολογική κατάρρευση.
Η μελλοντική επιδίωξη της κοινωνικής χειραφέτησης και της ένταξης των ανθρώπινων κοινοτήτων –πέρα από σύνορα-με ισορροπία στα πλαίσια ενός πεπερασμένου πλανητικού οικοσυστήματος, θα μπορέσει να υλοποιηθεί μόνο από μια σύγκλιση, στη δράση και στη σκέψη, των παραπάνω κοινωνικοπολιτικών ρευμάτων, και στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, και στο επίπεδο της κοινωνικής και πολιτικής θέσμισης. Και καταρχήν στην διαπαιδαγώγηση –μέσα από την συμμετοχή-του απαραίτητου ανθρωπολογικού τύπου -σε κρίσιμο αριθμό- που θα βάλει όλη την κοινωνία σε περίοδο κοινωνικοοικολογικού μετασχηματισμού. Ξεκινώντας βασικά από κάθε τοπική κοινωνία.

Πέμπτη, 28 Νοεμβρίου 2013

Δέκατη έβδομη διάλεξη-συζήτηση: Δευτέρα 2 Δεκεμβρίου 2013 στις 7.00 μμ



"Κοινωνικοποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού. Συνεργατικές εφαρμογές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ). Το παράδειγμα της Γερμανίας" και "Η δυνατότητα συνεργατικής εφαρμογής των ΑΠΕ στην Ελλάδα χωρίς κοινωνικές, οικονομικές, περιβαλλοντικές επιπτώσεις" είναι τα θέματα της δέκατης έβδομης διάλεξης-συζήτησης (στο πλαίσιο του 2ου Κύκλου 2013) του Λαϊκού Πανεπιστημίου Κοινωνικής Αλληλέγγυας Οικονομίας, που θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 2 Δεκεμβρίου 2013 στις 7.00 μμ., στο Αμφιθέατρο του Εργατικού Κέντρου Θεσσαλονίκης, Αριστοτέλους 32 και Ολύμπου.

Εισηγητές θα είναι ο Γιώργος Κολέμπας, Μαθηματικός με μεταπτυχιακά στην Πληροφορική και Οικολογία, οικογεωργός και ο Κώστας Νικολάου, Δρ. Χημικός Περιβαλλοντολόγος, Καθηγητής-Σύμβουλος Ελλ. Αν. Πανεπ.

Ποιος ευθύνεται για τις φυσικές καταστροφές



του Γιώργου Κολέμπα


[...] Αν δεν ξαναπιάσουμε το νήμα και δεν συνδέσουμε την αποτροπή της κλιματικής καταστροφής με την προώθηση του πολιτισμού και των κοινωνιών της αποανάπτυξης-τοπικοποίησης, θα ζούμε τα επόμενα χρόνια όλο και περισσότερες καταστροφές. Καταστροφές που θα πλησιάζουν όλο και περισσότερο και τον «αναπτυγμένο» κόσμο και δε θα περιορίζονται μόνο τον 3ο κόσμο. Και τότε η σημερινή «φτωχοποίησή» μας στην Ελλάδα θα φαντάζει παράδεισος." Άρθρο του Γιώργου Κολέμπα, δημοσιευμένο στα πλαίσια της Έρευνας για την Κρίση της Κρυσταλίας Πατουλη.

ΑΝΟΙΚΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΣΗΜΕΡΑ



ΑΝΟΙΚΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ
ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΣΗΜΕΡΑ
ΜΝΗΜΟΝΙΟ-ΦΑΣΙΣΜΟΣ-ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ
ΠΕΜΠΤΗ 28 ΝΟΕΜΒΡΗ 20.00 NOSOTROS
Ομιλητές
ΚΕΦΑΛΑΣ Τ. ΠΡΟΣΥΝΑΤ, ΣΚΥΦΤΟΥΛΗΣ Ν. ΑΚ, ΣΧΙΖΑΣ Γ. Ριζοσπάστες Οικολόγοι,
ΧΑΡΑΛΑΜΠΑΚΗΣ Γ. Δίκτυο Ριζοσπατικής Οικολογίας- Άμεση Δημοκρατία (ΔΡΟ) 

Η διεθνής γλώσσα του Occupy




Το κίνημα Occupy στις ΗΠΑ, μια βιβλιοπαρουσίαση

Το βιβλίο «Το κίνημα Occupy στις ΗΠΑ» που κυκλοφόρησε πρόσφατα η Συνέλευση για την Κυκλοφορία των Αγώνων (ΣΚΥΑ) αποτελεί μετάφραση του 5ου τεύχους (Γενάρης 2012) της αμερικάνικης ριζοσπαστικής επιθεώρησης Insurgent Notes πάνω στο κίνημα αυτό που πριν από περίπου δυο χρόνια συντάραξε απ’ άκρη σ’ άκρη τις ΗΠΑ. Πρόκειται για μια συλλογή άρθρων πολιτικοποιημένων αγωνιστών που συμμετείχαν ενεργά στο κίνημα Occupy σε διαφορετικές πόλεις των ΗΠΑ. Άρθρα ανάλυσης τα οποίοι συζητούν την εμπειρία εμπλοκής στο κίνημα, εκθέτουν τα προβλήματα, κρίνουν τις αντιλήψεις που κυριάρχησαν στη διάρκειά του και επιχειρούν μια κριτική προσέγγιση των πρακτικών και των δράσεων που ακολουθήθηκαν.


Το κίνημα Occupy δεν ήρθε από το μέλλον. Αντίθετα, όπως δείχνουν τα κείμενα που συμπληρώνουν τον τόμο, ενσωμάτωσε, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, γόνιμα την εμπειρία από αντιστάσεις και αγώνες που, έστω κι αν δεν ήταν πάντοτε όλοι τους φανεροί, παρόλα αυτά ήταν υπαρκτοί στις, κινηματικά άγνωστες, ΗΠΑ: από τις διαδηλώσεις στο Seattle του 1999, τους εργατικούς αγώνες των προηγούμενων ετών (π.χ. τo slowdown των εργαζομένων στα μέσα μαζικής μεταφοράς), το παράδειγμα των αγώνων σε διάφορες χώρες όπως αυτό της Αργεντινής, αλλά και από οργανωτικές μορφές λήψης των αποφάσεων (όπως π.χ. το people’s mic).

Στη βάση της διαμαρτυρίας ξαναβρίσκουμε αντιλήψεις και ζητήματα που σε διεθνές επίπεδο θέτουν τα κινήματα των τελευταίων χρόνων: απόρριψη των κομματικών ηγεσιών, δυσπιστία προς τις πολιτικές πρωτοπορίες, αμφισβήτηση των παραδοσιακών πολιτικών ταυτοτήτων, κριτική στον αφηρημένο ιδεολογικό λόγο, ξεπέρασμα παλιών δογματικών αντιλήψεων, άρνηση διατύπωσης αιτημάτων προς το Κράτος ή τους πολιτικούς του φορείς.

Στον αντίποδα, βλέπουμε να ξανατίθεται το ζήτημα των αναγκών, της ισότητας, της σύνδεσης των αγωνιζόμενων υποκειμένων, αλλά και η υιοθέτηση οριζόντιων μορφών λήψης των αποφάσεων. Από την απεργία εισιτηρίου που επιχείρησε να θέσει το ζήτημα μιας διαφορετικής σχέσης μεταξύ εργαζομένων στα ΜΜΜ με τους χρήστες τους, τους επιβάτες δηλαδή, μέχρι τη σύνδεση των αγωνιστών του Occupy με τους εργαζόμενους στα λιμάνια και τον αποκλεισμό των λιμανιών της Δυτικής ακτής, ως απάντηση στα μέτρα λιτότητας και στις περικοπές μισθών και δικαιωμάτων, το κίνημα Occupy υπήρξε αυτό ακριβώς το σύνολο αγώνων που επιχείρησε να οικοδομήσει μια μορφή αντίστασης πάνω στο ξεπέρασμα παραδοσιακών οργανωτικών μορφών, συνδικαλιστικών πλαισίων και περιεχομένων που έχουν πλέον ξοφλήσει.

Όλα τα κείμενα αναφέρονται στην αναμφίβολη αξία, στην επίδραση και στον αντίκτυπο που άφησε το κίνημα Occupy σε όσους συμμετείχαν σε αυτό μετά από χρόνια κινηματικής υποχώρησης και ήττας των εργατικών αγώνων στη χώρα αυτή. Όπως αναφέρει η συλλογικότητα Black Orchid από το Occupy Seattle: «Για μήνες, παρακολουθούσαμε καθώς απεργιακά κύματα, καταλήψεις και εξεγέρσεις σάρωναν την υφήλιο […]. Για μήνες, αναρωτιόμαστε γιατί το προλεταριάτο των ΗΠΑ παρέμενε τόσο παθητικό μπροστά στον ταξικό πόλεμο» (σ. 111). Αξία που αποτυπώνεται στην ίδια την αλλαγή στάσης ακόμα και των πιο πολιτικοποιημένων του συνιστωσών που συμμετείχαν στις διαδικασίες του, μέσα από την καλλιέργεια ενός διαφορετικού, μη σεχταριστικού όπως το θέτουν, κλίματος το οποίο: «έκανε ευκολότερο για νέο κόσμο να δουλέψει μαζί μας, χωρίς να χρειάζεται να διαπεράσει τα όρια μιας κλίκας ή το εμπόδιο της υπεροψίας κάποιων». Όπως αναφέρουν το γεγονός αυτό βασίστηκε σε μια αλλαγή προτεραιοτήτων που στο επίκεντρό της έθετε τις «ανάγκες της παρούσας στιγμής και όχι στα ιδεολογικά ρήγματα που δημιουργήθηκαν από διαμάχες δέκα ή είκοσι χρόνια πριν» (σ. 113).

Προβλήματα και ανεπάρκειες

Από την άλλη όμως πλευρά, οι αγωνιστές που καταθέτουν την εμπειρία τους στα άρθρα του τόμου, δεν κρύβουν κάτω από το χαλί τα σοβαρά προβλήματα και ούτε αποσιωπούν τις ανεπάρκειες αυτού του κινήματος. Αντίθετα, στέκονται πάνω στη σύγκρουση με βαθιά ριζωμένες αντιλήψεις και πρακτικές που στάθηκαν εμπόδιο στην περαιτέρω εξάπλωσή του και επιτίθενται στις λογικές εκείνες που συσκοτίζουν την κατανόηση της παρούσας κρίσης του καπιταλισμού: η αντίληψη του 99% σε αντίθεση με το 1%, οι «διεφθαρμένοι» πολιτικοί, η μονόπλευρη εστίαση στη «χρηματιστικοποίηση», αλλά και η πασιφιστική ιδεολογία ή η αντίληψη για το ρόλο των αρχών και των μπάτσων. Όπως όμως δείχνουν οι εμπειρίες των αγωνιστών που συντάσσουν τα κείμενα δεν είναι δυνατή οποιαδήποτε απόπειρα οικοδόμησης ενός κινήματος χωρίς τη διαρκή σύγκρουση με ευρέως διαδεδομένες αντιλήψεις και στερεότυπα που μέχρι πρότινος έμοιαζαν με θέσφατα.

Ακόμα εξάλλου και όσα αποτελούν πραγματικά όρια ενός αγώνα μπορούν να ξεπεραστούν μέσα από τον ίδιο τον αγώνα ενάντια στα πραγματικά του όρια. Και κατά παράδοξο τρόπο, μπορεί οι αδυναμίες ενός κινήματος αν διαβαστούν κριτικά να είναι οι πιο γόνιμες για όσους συμμετέχουν σε αυτό την ίδια στιγμή που για όσους κρίνουν τα πράγματα από έξω και εκ του ασφαλούς να θεωρούνται οι πιο άγονες.

Όπως αναφέρουν οι συντάκτες των Insurgent Notes: «Σαν τους Αργεντίνους πικετέρος που συνειδητοποίησαν τα όρια του στενά εργοστασιακού αγώνα και τον διεύρυναν στα σούπερ-μάρκετ, τα νοσοκομεία και τα μπλοκαρίσματα δρόμων, το Occupy Wall Street ανακάλυψε αυτήν ακριβώς τη μορφή μαχητικής οργάνωσης του αγώνα όπου ακούστηκαν και έγιναν ορατές, με τη βοήθεια της έξυπνης χρήσης των νέων μέσων κοινωνικής δικτύωσης, χίλιες διαφορετικές ανάγκες και χίλιες διαφορετικές αρνήσεις».

F.G.A.


* Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου, θα πραγματοποιηθεί βιβλιοπαρουσίαση με ταυτόχρονη παρουσία αγωνιστή-συμμετέχοντα στο κίνημα Occupy New York την Τετάρτη 27/11 στις 19:00 στην ΑΣΟΕΕ.

Πέμπτη, 21 Νοεμβρίου 2013

Η μαγική στιγμή του κάθε συγγραφέα. Του Κώστα Μουρσελά



O συγγραφέας Κώστας Μουρσελάς στον Πολυχώρο Τέχνης Αλεξάνδρεια
Ο Πολυχώρος Τέχνης Αλεξάνδρεια ξεκίνησε μια σειρά λογοτεχνικών συναντήσεων με στόχο τη γνωριμία με καταξιωμένους Έλληνες συγγραφείς.

Η 2η συνάντηση αυτών των εκδηλώσεων αφιερώνεται στον συγγραφέα Κώστα Μουρσελά, σε μια εφ' όλης της ύλης «Αφήγηση Έργου – Ζωής» με αφορμή την επικείμενη έκδοση του μυθιστορήματός του Βαμμένα κόκκινα μαλλιά, από τις εκδόσεις Πατάκη.

Τα εν λόγω αφιερώματα, πραγματοποιούνται σε σταθερή βάση εδώ και τρία χρόνια στα πλαίσια του σεμιναρίου «Αφήγηση Ζωής» της δημοσιογράφου και συμβούλου ανθρώπινων σχέσεων Κρυσταλίας Πατούλη, με ελεύθερη είσοδο.
Info: Πολυχώρος Τέχνης Αλεξάνδρεια, Δευτέρα 25 Νοεμβρίου 2013 και ώρα 8:30μμ, Σπάρτης 14, Πλατεία Αμερικής, Τηλ:210-8673655

Αποανάπτυξη και Αριστερά



Δευτέρα 25 Νοεμβρίου, στο Θέατρο Εμπρός (Ρήγα Παλαμήδου 2 - Ψυρρή), 7.00 μμ
Το ThePressProject οργανώνει δημόσια συζήτηση με θέμα "Αποανάπτυξη και Αριστερά" μεταξύ του Γιάννη Μακριδάκη και του Χριστόφορου Κάσδαγλη. Θα ακολουθήσει συζήτηση με τη συμμετοχή του κοινού. Παράλληλα, η εκδήλωση θα μεταδοθεί ζωντανά από το thepressproject.gr.